Portal pametne poljoprivrede

Hrvatska je otvorila javni poziv vredan milion evra za poboljšanje uslova stanovanja mladih porodica u ruralnim područjima. Sredstva su namenjena kupovini, izgradnji i rekonstrukciji kuća, ali se porodice ne prijavljuju direktno Ministarstvu – pomoć se dodeljuje preko opština i gradova sa manje od 6.000 stanovnika.

Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i ribarstva Hrvatske objavilo je Javni poziv za dodelu sredstava iz Programa potpore za unapređenje uslova stanovanja mladih porodica u ruralnim područjima za 2026. godinu.

Za sprovođenje programa iz državnog budžeta obezbeđeno je milion evra, a rok za podnošenje zahteva je 15. oktobar 2026. godine.

Cilj mere je da se mladim porodicama olakša rešavanje stambenog pitanja i podstakne njihov ostanak u manjim ruralnim sredinama. Poseban prioritet imaju mladi poljoprivrednici, zbog potrebe za generacijskom obnovom gazdinstava i nastavkom proizvodnje hrane.

Porodice se ne prijavljuju direktno Ministarstvu

Najvažnije je naglasiti da mlade porodice ne mogu samostalno podneti zahtev hrvatskom Ministarstvu poljoprivrede.

Na državni poziv prijavljuju se isključivo jedinice lokalne samouprave – opštine i gradovi sa manje od 6.000 stanovnika, prema Popisu stanovništva iz 2021. godine.

Da bi opština ili grad mogli da konkurišu, moraju da ispune nekoliko uslova:

• da su doneli sopstveni program pomoći za stanovanje mladih porodica;
• da su u budžetu za 2026. obezbedili novac za tu namenu;
• da su objavili lokalni javni poziv ili konkurs;
• da su tokom 2026. godine pravnim aktom već dodelili pomoć prihvatljivim porodicama.

Svaka lokalna samouprava može Ministarstvu podneti najviše jedan zahtev.

To praktično znači da program funkcioniše kao dodatno državno finansiranje postojećih lokalnih mera, a ne kao jedinstven nacionalni konkurs na koji se građani prijavljuju neposredno.

Mlade porodice zato treba da provere da li njihova opština ili grad imaju vlastiti program pomoći za kupovinu, izgradnju ili obnovu kuće.

Ko može biti krajnji korisnik

Krajnji korisnici su mlade porodice, uključujući i jednoroditeljske porodice, koje ispunjavaju uslove propisane lokalnim programom stambenog zbrinjavanja.

Državni poziv ne propisuje jedinstvenu starosnu granicu za sve mlade porodice. Osnovne uslove – godine, prebivalište, vlasništvo nad nekretninom, rok stanovanja i druge obaveze – određuje svaka lokalna samouprava svojim programom.

Ipak, državni dokumenti posebno izdvajaju mlade poljoprivrednike. Ako ukupni zahtevi premaše raspoloživih milion evra, punu podršku prvo dobijaju porodice kod kojih nosilac ili član poljoprivrednog gazdinstva:

• nije stariji od 40 godina u godini podnošenja zahteva;
• najmanje godinu dana je upisan u Upisnik poljoprivrednika ili Upisnik porodičnih poljoprivrednih gazdinstava.

Ostalim prihvatljivim porodicama podrška može biti srazmerno umanjena, u zavisnosti od iznosa koji preostane nakon podrške mladim poljoprivrednicima.

Drugim rečima, program nije namenjen samo poljoprivrednicima, ali oni imaju prednost ako interesovanje premaši raspoloživi fond.

Za šta se novac može koristiti

Prihvatljivi su troškovi:

• kupovine stambenog objekta;
• izgradnje kuće;
• rekonstrukcije objekta namenjenog stanovanju.

Da bi trošak bio prihvatljiv, mora već biti obuhvaćen lokalnim programom i odlukom kojom je opština ili grad porodici dodelio pomoć.

Program ne predviđa jedinstven maksimalni iznos po porodici. Visina pomoći zavisi od pravila lokalne samouprave i iznosa koji je ona prethodno odobrila korisniku.

Država udvostručuje pomoć koju je odobrila opština

Ministarstvo će za prihvatljivog krajnjeg korisnika obezbediti iznos koji odgovara 100 odsto pomoći koju je već dodelila lokalna samouprava.

Ako je, na primer, opština mladoj porodici odobrila 3.000 evra za kupovinu ili obnovu kuće, država kroz ovaj program može obezbediti još 3.000 evra. Ukupna podrška tako može dostići 6.000 evra.

Ipak, to nije automatski garantovano svakoj porodici. Državna sredstva se najpre isplaćuju lokalnoj samoupravi, a ona ih potom prosleđuje krajnjim korisnicima. Ako zbir svih prihvatljivih zahteva premaši milion evra, mladi poljoprivrednici imaju prednost za puni iznos, dok se pomoć ostalima srazmerno smanjuje.

Prošle godine pomoć dobile 682 porodice

Program je sproveden i 2025. godine, kada je Ministarstvo odobrilo ukupno 996.077 evra. Sredstva su raspoređena preko 88 opština i gradova, a pomoć su dobile 682 mlade porodice.

Prosečan dodatni iznos iz državnog programa iznosio je oko 1.460 evra po porodici, ali su pojedinačne sume zavisile od iznosa koji su prethodno odobrile lokalne samouprave.

Ovi podaci pokazuju da program ima širok obuhvat, ali i da se uglavnom radi o dopunskoj pomoći, koja sama po sebi nije dovoljna za kupovinu ili temeljnu rekonstrukciju kuće. Njena vrednost je u tome što udvostručuje lokalnu subvenciju i može pokriti deo učešća, građevinskog materijala ili konkretnih radova.

Ko treba sada da reaguje

Poziv je formalno namenjen lokalnim samoupravama, ali je važan i za porodice koje razmišljaju o životu na selu.

One bi trebalo da provere:

1. da li njihova opština ili grad imaju manje od 6.000 stanovnika;
2. da li je tokom 2026. objavljen lokalni poziv za stambeno zbrinjavanje mladih;
3. ko se prema lokalnim pravilima smatra mladom porodicom;
4. da li su prihvatljivi kupovina, gradnja i rekonstrukcija;
5. koliki iznos opština daje po korisniku;
6. da li postoji obaveza prijave prebivališta i višegodišnjeg stanovanja u kupljenoj ili obnovljenoj kući.

Porodice kojima je lokalna pomoć već odobrena ne podnose novu prijavu Ministarstvu. Njihova opština ili grad treba da ih uključe u zahtev koji se šalje državi.

Lokalne samouprave zahteve podnose Ministarstvu preporučenom poštom do 15. oktobra. Nakon administrativne kontrole Ministarstvo donosi odluku, sklapa ugovore sa opštinama i gradovima i uplaćuje sredstva na njihove račune. Lokalna samouprava zatim mora da dokaže da je novac prosledila krajnjim korisnicima.

Više od pomoći za kupovinu kuće

Program stanovanja mladih porodica predstavlja drugačiji pristup ruralnom razvoju od uobičajenih subvencija za mehanizaciju, objekte ili proizvodnju.

Nedostatak odgovarajućeg smeštaja, poslova, vrtića, škola, saobraćaja i zdravstvenih usluga često je jednako važan razlog napuštanja sela kao i niska profitabilnost poljoprivrede. Zbog toga podrška za stanovanje može doprineti ostanku mladih, ali samo ako je povezana sa zaposlenjem, dostupnim uslugama i realnim mogućnostima za život i rad.

Prošlogodišnjih 682 korisnika pokazuju da interesovanje postoji. Ključno pitanje je, međutim, da li porodice koje dobiju pomoć zaista dugoročno ostaju u ruralnim područjima i da li lokalne zajednice uspevaju da im obezbede uslove koji prevazilaze samo rešavanje krova nad glavom.